ମୋନ।ଲିସା ହସ  

ଇଟାଲୀୟ ଭାଷାରେ ମୋନାଲିସା ର ହସ ର ଅର୍ଥ ନରମ, କଲ୍ପନା ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ

 ବିଜନବାଳା ପାଟଜୋଷୀ

 ହସ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଶାରୀରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ନିଜର ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଏକ ମଧୁର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଭାବ। ହୃଦୟ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ଶରୀରରେର ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂଗଠିତ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା  । ହସ ଦ୍ଵାରା ଚିନ୍ତା, ଉଦ୍ଦୀପନା ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଶ୍ଵାସନଳୀ ଏବଂ ପଞ୍ଜରା ର ସଂପ୍ରସାରଣ ଦ୍ଵାରା ହସର ସୃଷ୍ଟି । ମସ୍ତିଷ୍କ ଅନେକ କ୍ରିୟା ପ୍ରକ୍ରିୟାର କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନେକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂଗଠିତ ହେବାକୁ ନିର୍ଦେଶ କରେ କିନ୍ତୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ହସ ଉଦ୍ରେକକାରୀ କେନ୍ଦ୍ର ପାଇପାରି ନାହାନ୍ତି ।

ହସ ଅନେକ ପ୍ରକାରର। ଶୈଶବର ନିଛକ ହସ, ଯୌବନ ର ଲାଜୁଆ ହସ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟର ବିଷାଦମୟ ହସ । ଏହା ବ୍ୟତିରେକ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୀଆ ହସ, ମଲ୍ଲିଫୁଲିଆ ହସ, ଚୋରା ଚୋରା ହସ, ଚୁପିଚୁପି ହସ, କୁନ୍ଥା ହସ, ଦାନ୍ତ ନିକୁଟା ହସ, ମଲ୍ଲିଫୁଲିଆ ହସ ଓ ସର୍ବୋପରି ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ । କେବଳ ମଣିଷ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବଙ୍କୁ ହସର ଭାବଧାରା ପ୍ରାପ୍ତ । ଅନ୍ୟ।ନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିରେ ହସ ଯଦିଓ ଦାବି କର। ଯାଏ ଏହାର ପ୍ରତିଫଳନ ହୁଏ ନହିଁ। ଏଣୁ ଭାବ ପ୍ରକାଶ ନିମିତ୍ତ ମଣିଷ ପାଖରେ ହିଁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ ।

ହସ ଭିତରେ ବି ପ୍ରକାର ଭେଦ  ଅଛି।  ହସ ବିଦ୍ରୂପଭରା ବି । ମନସ୍ତାପ ଜନିତ ବି। କାହାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ରେ ବି ହସ ବାହାରେ । ହସ ରେ ଇଙ୍ଗିତ ବି ମିଶ୍ରିତ ହୁଏ । ପୌରଣିକ ଆଖ୍ୟାୟାନ ରେ ହସ ଥିଲା ମୋହିନୀ ଭଳି । ଏ ହୁଏତ ପ୍ରଥମ ହସ ଯାହାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର।ଯାଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଥିଲା ସୁଦୂର ପ୍ରସାରୀ । ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅମୃତ କଳଶ ଧରି ମୋହୋନୀ ରୂପରେ, ମୋହିନୀ ହସ ରେ ମୋହୀ ନେଇଥିଲେ ସମସ୍ତ ଅସୁର ଜାତି କୁ । ଦେବତା ଆମର ହେଇ ଯାଇଥିଲେ ।

ଭାରତୀୟ ମହାକାବ୍ୟ ମାନଙ୍କରେ ହସର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ରାମାୟଣ  କାବ୍ୟରେ ‘ଭାବ’ ବହୁଧା ବର୍ଣିତ । ହସର ବର୍ଣ୍ଣନା କମ। ଯେଉଁ କେତୋଟି ଚରିତ୍ର ହସିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇନାହିଁ । ରାମାୟଣ ରେ କିଛି ରାକ୍ଷସୀ ଙ୍କ ହସ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀ ସିତାଙ୍କୁ ଡରାଇବାବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ରାବଣ ହସ ବି ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ  ନୁହେଁ , କେବଳ ଟେଲିଭିଜନ  ଧାରାବାହିକ ରେ ସ୍ଥାନକାଳପାତ୍ର ବିହୀନ ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ ମନେପକାଯାଇପାରେ ।

ମହାଭାରତ କାବ୍ୟରେ  ହସକୁ ବ୍ୟାପୃତ ଭାରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଆରମ୍ଭରୁ ଦେଖିବା। ଶକୁନିର ହସ । ରାତିର ନିଃଶବ୍ଦ ପ୍ରହରରେ ହସୁଥିଲା ଶକୁନି। କୁରୁସଭାରେବି ହସୁଥିଲା । ତାର କୁଟିଳତା ଭର।  ହସ ହିଁ ମହାଭାରତ । ଦୁର୍ଯୋଧନ ଯଦି ବୁଝି ପାରିଥାନ୍ତା ସେ ହସର ଗଭୀରତ। କୁ, ତ ଏତେ ରକ୍ତପାତ ହେଇନଥାନ୍ତା ।  ଦ୍ଵିତୀୟରେ ହସିଥିଲେ ଦ୍ରୋପଦୀ । ମୟ ରାକ୍ଷସଦ୍ଵାରା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ଦରବାରରେ ଦୁର୍ଯୋଧନର ଧୋତୀ ଟେକି ଚାଲିବା ଏବଂ ପାଣିରେ ପଡିବା ଦେଖି ହସି ଦେଇଥିଲେ ଦ୍ରୋପଦୀ । ସେ ହସରେ ମର୍ମାହତ ହେଇଥିଲା ମ।ନୀଦୁର୍ଯୋଧନର ପୁରୁଷାକାର । ଦ୍ରୋପଦୀଙ୍କ ହସ ଯେମିତି ଭେଦି ଯାଇଥିଲା ଅହଙ୍କାରୀ ପୁରୁଷକୁ ।ପରିଣାମ ଆସ୍ପର୍ଦ୍ଧିତପୁରୁଷ।କ।ରର ମୃତ୍ୟୁ ।  ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ହସରେ ଯଦି ମର୍ମାହତ ହେଇନଥାନ୍ତା  ଦୁର୍ଯୋଧନ ତ ମହାଭାରତ ହେଇନଥାନ୍ତା।

ମହାଭାରତରେ ଆଉ ଜଣଙ୍କର ହସ ଯଦି ବର୍ଣ୍ଣନା କର ନ ଯାଏ ତ ପୃଷ୍ଟଭୁମି ଅଧ। ରହି ଯିବ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ହସ । ଏମିତି ତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ହସ ମହାଭାରତ କାବ୍ୟ ସହିତ ମୁଳରୁ ଜଡିତ ।    ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳର ସୁମଧୁର ହସ ର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନେକ କାବ୍ୟ କବିତାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ତେବେ କୁଟିଳ ହସ ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ବି ଅନେକ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ଓଠରେ ଧ।ରେ ହସ ସବୁବେଳେ ଲାଗିରହି ଥିବା କଥା ଆମେ ଜାଣୁ । ।  ସେ ରହସ୍ୟମୟ ହସ କେବଳ ବୁଝୁଥିଲେ ଦ୍ରୌପଦୀ । ତଥାପି ଶେଷବେଳକୁ ସେ ହସ ଅବୁଝ। ହେଇ ଯାଇଥିଲା। ରହସ୍ୟମୟ ସେ ହସରେ ଧୋଇଯାଇଥିଲା ଦ୍ଵରକାର ଐଶ୍ୱୋର୍ଯ  ଏବଂ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରାଜପଣ । କଣ ପାଇଁ ହସିଥିଲେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେସମୟରେ। କଣ ଅର୍ଜୁନ ବୁଝି ବି ନ ବୁଝି  ଦେହର କଳା ହରଣ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଲେ ।ସେଇଠି ସାରିଥିଲା ଦ୍ଵାପର ଯୁଗ ।

ପାଞ୍ଚ ଶହ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଆଉ ଏକ ହସ ର ଅବତାରଣା କର।ନଗଲେ ଅଧ। ଅଧ। ଲାଗିବ ଅଲେଖ୍ୟ । ସେ ହସ ଆଉ ତାର ପରିଭାଷା ଅନେକ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା ର ପଥ ଦେଇ ଯାଇଛି । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରକର ଲିଓନ।ଡୋ ଦା ଭିନ୍ସି ଙ୍କର ଗୋଟେ ଚିତ୍ର , ଯାହାର ଶୀର୍ଷକ ମୋନାଲିସ। । ମୋନାଲିସା ଏବଂ ଏହାର ରହସ୍ୟମୟ ହସ ଉପରେ ଏବେବି ପରୀକ୍ଷା, ନିରୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି। କୁହାଯାଏ ଲିଓନ।ଡୋ ଦା ଭିନ୍ସି ନିଜକୁ କାନଭାସରେ ନାରୀ ରୂପରେ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲେ। ତେବେ କଣ ପାଇଁ ହସିଥିଲେ ?

ଇଟାଲୀୟ ଭାଷାରେ ମୋନାଲିସାର ହସର ଅର୍ଥ ନରମ, କଲ୍ପନା ଏବଂ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ।

 

ତେବେ ସେ ଯାହା ହେଉନ। କାହିଁକି ହସ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ସଂକ୍ରାମକ । ଏହାକୁ ସଂକ୍ରାମକ କରିବା ଉଚିତ ବି । ହସିବ। ଦ୍ଵାରା ଶରୀରରେ ସମୋହନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଅତଏବ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ଵତଃ ହସେ। ହସିବ ଦ୍ଵାରା ଶରୀର ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଏ ।ନିରୁତା ହସ ସମ୍ପର୍କ ବଢ।ଏ। କୋମଳ ହସ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖେ। ଏଣୁ ହସିବ। ଉଚିତ । ସକାଳୁ ଶଯ୍ୟା ଛାଡିବା ମାତ୍ରେ ହସି, ଇଶ୍ଵରଙ୍କୁ  ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବା ଯେ ପୁଣି ଗୋଟେ ଦିନ ସେ ଉପହାର ଦେଲେ ଜୀବନ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ସମାଜରେ ଖୁସି ବାଣ୍ଟିବାକୁ।

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • ଏ ସଂସାରରେ କାହା ସହିତ କାହାର ସଂପର୍କ ଗଠନ ହୁଏ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଯାଏ ତାହା କାହାକୁ ଆନନ୍ଦର ସୁଖ ପ୍ରଦାନ କରି ପରେ ବିରହର ଦୁଃଖରେ ଜର୍ଜରିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଏପରି ଘଟିଯାଏ ତାହା କେହି...
  • କେତେବେଳେ ଦୁଃଖ ଆସେ, କେତେବେଳେ ସୁଖ ଆସେ, ଏହି ସବୁ ଅନୁଭୂତି ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନରେ ବାରମ୍ବାର ଘଟିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏପରି ଏକ ଅନୁଭୂତି ଯାହାକି ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଅନୁଭବ କରିନଥିବେ କି କେବେ ଘଟିବ ବୋଲି ଆଶା କରିନଥିବେ,...
  • ଜୀବନରେ ବେଳେବେଳେ ଏପରି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ଘଟେ, ତାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ହୋଇଥାଏ । ସୁବ୍ରତଙ୍କର ଜୀବନରେ ଏପରି ଏକ ଘଟଣା ଘଟିବ ବୋଲି ସେ କେବେ କଳ୍ପନା କରିପାରିନଥିଲେ ? କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସେ ତରୁଣୀ ସୁପ୍ରିୟାର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ...
  • ଜୀବନରେ ଅଚାନକ ଏପରି କେତେକ ଘଟଣା ଘଟିଯାଏ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଓ ହୃଦୟ ବିଦାରକ ହୋଇଥାଏ । ଭଗବାନ କେତେବେଳେ କାହାକୁ କାହା ସହିତ ପ୍ରେମ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରାଇ ଦିଅନ୍ତି ଓ ପ୍ରେମର...
  • ଅନ୍ତରର ଅନୁଭବ ହୃଦ କରିଥାଏ । ଚକ୍ଷୁ ଓ ମନ ହୃଦୟଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ହୃଦୟ ସହି ପାରିନଥାଏ । ସେହିପରି ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ତରୁଣୀର ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ତା...

RELATED BY

  • ସ୍ମୃତି-ଏକ ବିଚ୍ଛେଦର

    ଏ ସଂସାରରେ କାହା ସହିତ କାହାର ସଂପର୍କ ଗଠନ ହୁଏ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଯାଏ ତାହା କାହାକୁ ଆନନ୍ଦର ସୁଖ ପ୍ରଦାନ କରି ପରେ ବିରହର ଦୁଃଖରେ ଜର୍ଜରିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଏପରି ଘଟିଯାଏ ତାହା କେହି...
  • ଅନୁଭୂତି – ଏକ ନୂତନ ସ୍ୱାଦର

    କେତେବେଳେ ଦୁଃଖ ଆସେ, କେତେବେଳେ ସୁଖ ଆସେ, ଏହି ସବୁ ଅନୁଭୂତି ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନରେ ବାରମ୍ବାର ଘଟିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏପରି ଏକ ଅନୁଭୂତି ଯାହାକି ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଅନୁଭବ କରିନଥିବେ କି କେବେ ଘଟିବ ବୋଲି ଆଶା କରିନଥିବେ,...
  • ଦ୍ୱିତୀୟ ସୋପାନ

    ଜୀବନରେ ବେଳେବେଳେ ଏପରି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ଘଟେ, ତାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ହୋଇଥାଏ । ସୁବ୍ରତଙ୍କର ଜୀବନରେ ଏପରି ଏକ ଘଟଣା ଘଟିବ ବୋଲି ସେ କେବେ କଳ୍ପନା କରିପାରିନଥିଲେ ? କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସେ ତରୁଣୀ ସୁପ୍ରିୟାର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ...
  • ସ୍ମୃତି ଏକ ବିଦାୟର

    ଜୀବନରେ ଅଚାନକ ଏପରି କେତେକ ଘଟଣା ଘଟିଯାଏ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଓ ହୃଦୟ ବିଦାରକ ହୋଇଥାଏ । ଭଗବାନ କେତେବେଳେ କାହାକୁ କାହା ସହିତ ପ୍ରେମ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରାଇ ଦିଅନ୍ତି ଓ ପ୍ରେମର...